نمایندهی دائم ایران در سازمان ملل، طی نامهای به شورای امنیت سازمان ملل، اعتراض تهران را نسبت به محتوای جلسات این شورا تحت عنوان «تهدیدات صلح و امنیت بینالملل» و «حفظ صلح و امنیت اوکراین»، برگذار شده در جولای و ژوئن ۲۰۲۴، ابراز کرد. اعتراضی که به گفتهی نمایندگان امریکا، انگلیس، فرانسه و سوییس اشاره داشت. به گفتهی طرفهای مذکور، ایران با فروش سلاح، ازجمله پهپادهای انتحاری به رورسیه، آنچه که «صلح و امنیت بینالملل» نامیده میشود را به خطر انداخته است.
در این رابطه، امیرسعید ایروانی، به ارسال بیوقفهی سلاح از جانب کشورهای نامبرده شده و بخصوص امریکا، به اوکراینیها اشاره کرد و این اقدام را عامل ادامهی درگیریها در آن سرزمین دانست. فارغ از این بخش آغازین نامهی ایروانی، که به درستی وضعیت جنگ اوکراین را شرح داد، اما بخش پایانی نامه، به نوعی نوشته شد تا نشان دهد، ارسال سلاح به روسیه، از نظر تهران، اقدامی غیراخلاقی است!!!
در این بخش جنجالی آمده:
«جمهوری اسلامی ایران بارها و بارها از جمله در نامه مورخ 15 مه 2024 (S/2024/388) به صراحت اعلام کرده است که از زمان آغاز مناقشه اوکراین، همواره موضع بی طرفانهای اتخاذ کرده است و این موضع اصولی بدون تغییر باقی میماند. جمهوری اسلامی ایران پیوسته به تعهدات خود عمل کرده و به انجام آن پایبند است. بنابراین، هرگونه ادعایی که حاکی از دخالت ایران در فروش، صادرات یا انتقال تسلیحات بر خلاف تعهدات بینالمللی باشد، کاملاً بیاساس و قاطعانه تکذیب میشود.
ایران بار دیگر بر تعهد تزلزل ناپذیر خود به رعایت قوانین بین المللی بشردوستانه تاکید می کند.»
این گفتهها در حالی مطرح میشود که شواهد غیرقابل انکاری در حوزهی فنی وجود دارد که ارتش روسیه از پهپادهای بومیشدهی شاهد-۱۳۶، تحت نام گیران-۲ در نبرد علیه اوکراینیها استفاده میکند. حتی در یک بازهی زمانی از جنگ، بررسی بقایای یافت شده از این پهپادها در صحنهی اصابت، نشان از استفاده از قطعات تماما ایرانی داشت. در اواسط جنگ اوکراین، نیروهای زلنسکی به بقایای کاملی از پهپاد مهاجر-۶ که در آبها ساحلی اودسا سقوط کرده بود، دست یافته بودند.
ظاهرا ادامهی روند کتمانهای ایران، کار را به جایی رسانده که تهران تلاش میکند بهمنظور بیگناه نشان دادن خود در چشم طرف غربی، ارسال سلاح به روسیهی در حال جنگ با اوکراین را امری غیراخلاقی نشان دهد. به نظر میرسد تهران قصد دارد با چنگزدن به آنچه که نمایندهی ایران «قوانین بینالمللی بشردوستانه» میخواند، چهرهای پاک در ذهن آمریکا، فرانسه و انگلیس برای خود دست و پاک کند. تلاشی که ایران بارها خود را موظف به انجام آن دانسته؛ البته نه فقط در رابطه با کتمان روابط خود با روسیه، بلکه حتی در رابطه با برنامهی هستهای و فضایی خود. تهران بارها تلاش کرد تا با بتنریزی در تاسیسات اتمی و حتی توقف برنامهی فضای خود، چهرهای پاک و بیگناه از ایران در ذهن طرف غربی، برای خود دستوپا کند. تلاشی که نهایتا به تحریمهای موشکی و برجام تقریبا هیچ دچار شد و اتفاقا تحریمهای بیشتری را برای ایران به ارمغان آورد.
حال ایران دوباره تلاش دارد تجربهی شکستخوردهی پیشین در راستای کسب اعتماد غربیها را، اینبار در رابطه با مراودات تهران-مسکو تکرار کند. مراوداتی که به واسطهی جنگ اوکراین و آغاز تولد نظام چندقطبی، به سطح قابل توجهی ارتقا یافته. در این شرایط و در حالی که کشورهای دنیا مشغول تعریف خود در بلوکهای منطقهای و بینالمللی هستند، تهران، به شکل ناشیانهای همزمان که سعی دارد همکاری با روسیه را موضوعی غیراخلاقی جلوهدهد، تلاش دارد اعتماد غرب را نیز به خود جلب کند. اقدامی که نهتنها ایران را در شرق غیرقابل اعتماد جلوه میدهد، بلکه در غرب نیز بازیگری ضعیف و مهتاج از تهران نشان میدهد. این سیاست ناشیانه سبب میشود که نهایتا ایران عنصری غیرقابل قبول برای شرق و غرب عالم تعریف شود که نمیتوان بر روی سیاستهای آن حساب باز کرد.
از سوی دیگر حمایت رهبری از اقدام مسکو در حملهی پیشدستانه به اوکراین مورد حمایت ناتو، در کنار کتمان همکاریهای نظامی با روسیه در اوکراین، تنها و تنها پیام حاکمیت دوگانه در ایران را به مسکو و پکن مخابره میکند. پیامی که میتواند تاثیر مخرب بر روی سرمایهگذاریها روسیه در حوزهی انرژی و حملونقل ریلی ایران بگذارد.
تغییرات گسترده در نظام حاکم بر جهان و حرکت به سمت جهان چندقطبی، نوع جدیدی از سیاستورزی را میطلبد. سیاستی که از فسیل جنگ سردی و جهان تکقطبی خود خارج شود و دیگر نیاز نداند اقدامات خود را براساس خوشآمد طرف شکستخورده نظام تکقطبی، رنگ و لعاب دهد. در غیر این صورت، ایران به عنصری از شرق رانده و از غرب مانده، در جهان تبدیل میشود که نه شرق را کنار ایران حفظ میکند و نه غرب را کنار ایران میآورد.
/پایان